4 (1) (b) (i)
एलआयसी ऑफ इंडियाचे तपशील
भारतीय आयुर्विमा महामंडळ हे एलआयसी कायदा, 1956 च्या कलम 3 अंतर्गत स्थापन करण्यात आलेले एक वैधानिक महामंडळ आहे. भारतीय आयुर्विमा महामंडळ 1 सप्टेंबर 1956 रोजी अस्तित्वात आले, ज्याचा उद्देश जीवन विमा अधिक व्यापकपणे आणि विशेषतः ग्रामीण भागात पसरवण्याच्या उद्देशाने आहे. देशातील सर्व विमा पात्र व्यक्तींपर्यंत पोहोचण्याचा दृष्टिकोन, त्यांना वाजवी किमतीत पुरेसे आर्थिक संरक्षण प्रदान करणे.
तेव्हापासून आतापर्यंत, एलआयसीने अनेक टप्पे पार केले आहेत आणि जीवन विमा व्यवसायाच्या विविध पैलूंमध्ये अभूतपूर्व कामगिरीचे विक्रम प्रस्थापित केले आहेत. भारतीय विम्याच्या उदारीकरण परिस्थितीतही एलआयसी प्रबळ जीवन विमा कंपनी आहे आणि स्वतःच्या भूतकाळातील विक्रमांना मागे टाकून नवीन वाढीच्या मार्गावर वेगाने वाटचाल करत आहे. आपल्या 69 वर्षांच्या अस्तित्वात, एलआयसी त्याचा ग्राहक आधार, एजन्सी नेटवर्क, शाखा कार्यालय नेटवर्क, नवीन व्यवसाय प्रीमियम अशा बळावर वाढला आहे आणि संपूर्ण देशभरात जीवन विम्याचा प्रसार करण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली आहे.
एलआयसी आपल्या अस्तित्वाच्या ७० व्या वर्षात प्रवेश करत असताना, ते काळाच्या कसोटीवर उतरले आहे आणि जवळजवळ ७ दशकांपासून भारताचा अभिमान म्हणून उदयास आले आहे. व्यवसायातील ६९ वर्षांच्या महत्त्वपूर्ण टप्प्यावर पोहोचत असताना, एलआयसी वाढ, नावीन्य आणि उत्कृष्टतेसाठी अढळ वचनबद्धतेच्या प्रवासावर अभिमानाने प्रतिबिंबित करते.
एलआयसी ऑफ इंडियाचे मिशन आणि व्हिजन
मिशन
स्पर्धात्मक परताव्यासह अपेक्षित गुणधर्मांची उत्पादने आणि सेवा प्रदान करून आणि आर्थिक विकासासाठी संसाधने प्रदान करून आर्थिक सुरक्षिततेद्वारे लोकांच्या जीवनाची गुणवत्ता सुनिश्चित करा आणि वाढवा.
दृष्टी
समाजांसाठी आणि भारताचा अभिमान असलेल्या आंतरराष्ट्रीय स्पर्धात्मक आर्थिक समूह.
एलआयसीची उद्दिष्टे
- देशातील सर्व विमा पात्र व्यक्तींपर्यंत पोहोचण्याच्या आणि त्यांना वाजवी किमतीत मृत्यूविरूद्ध पुरेसे आर्थिक संरक्षण प्रदान करण्याच्या उद्देशाने जीवन विमा व्यापकपणे आणि विशेषतः ग्रामीण भागात आणि सामाजिक आणि आर्थिकदृष्ट्या मागासलेल्या वर्गांमध्ये पसरवा..
- विम्याशी निगडीत बचत पुरेशा आकर्षक बनवून लोकांच्या बचतीचे जास्तीत जास्त एकत्रीकरण करणे.
- निधीच्या गुंतवणुकीत, संपूर्ण समुदायाचे हित न पाहता, ज्यांच्या पैशांवर विश्वास ठेवला जातो, त्यांच्या पॉलिसीधारकांचे प्राथमिक दायित्व लक्षात ठेवा; राष्ट्रीय प्राधान्यक्रम आणि आकर्षक परताव्याच्या जबाबदाऱ्या लक्षात घेऊन गुंतवणूकदारांच्या तसेच संपूर्ण समुदायाच्या सर्वोत्तम फायद्यासाठी निधी वापरला जाईल.
- अत्यंत अर्थव्यवस्थेसह आणि पैसे पॉलिसीधारकांचे आहेत याची पूर्ण जाणीव ठेवून व्यवसाय करा.
- विमाधारक लोकांचे त्यांच्या वैयक्तिक आणि सामूहिक क्षमतेत विश्वस्त म्हणून काम करा.
- बदलत्या सामाजिक आणि आर्थिक वातावरणात समाजाच्या विविध जीवन विमा गरजा पूर्ण करा.
- कॉर्पोरेशनमध्ये काम करणार्या सर्व लोकांना शिष्टाचारासह कार्यक्षम सेवा देऊन विमाधारक लोकांचे हित जोपासण्यासाठी त्यांच्या क्षमतेनुसार सामील करा.
- कॉर्पोरेटच्या सर्व एजंट्स आणि कर्मचाऱ्यांमध्ये कॉर्पोरेट उद्दिष्ट साध्य करण्यासाठी समर्पित भावनेने कर्तव्ये पार पाडून सहभाग, अभिमान आणि नोकरीतील समाधानाची भावना वाढवणे.
संस्था चार्ट
- अध्यक्ष
- व्यवस्थापकीय संचालक 1
-
- कार्यकारी संचालक (स्ट्रॅटेजी सेल)
- कार्यकारी संचालक (गुंतवणूक फ्रंट ऑफिस)
- कार्यकारी संचालक (वित्त आणि लेखा)/कर आकारणी
- एक्च्युअरी आणि कार्यकारी संचालक (अॅक्चुरियल) नियुक्त
- कार्यकारी संचालक (डिजिटल मार्केटिंग)
- कंपनी सचिव (बोर्ड सचिवालय)
- प्रमुख (गुंतवणूकदार संबंध)
-
- व्यवस्थापकीय संचालक 2
-
- कार्यकारी संचालक (*) (विपणन/पीडीइव्ही)
- कार्यकारी संचालक (गुंतवणूक - मिड ऑफिस)
- कार्यकारी संचालक (माहिती तंत्रज्ञान - एसडी)
- कार्यकारी संचालक (माहिती तंत्रज्ञान - बीपीआर)
- कार्यकारी संचालक (कॉर्पोरेट कम्युनिकेशन)
- कार्यकारी संचालक (कार्यालय सेवा/एसबीयू इस्टेट)
- कार्यकारी संचालक (कायदेशीर आणि एचपीएफ)
- कार्यकारी संचालक (भारतातील सहाय्यक/सहकारी आणि संयुक्त उपक्रम)
- कार्यकारी संचालक (एसबीए)
-
- व्यवस्थापकीय संचालक 3
-
- कार्यकारी संचालक (**)(सीआरएम-पीएस)
- कार्यकारी संचालक (सीआरएम/दावे/वार्षिकी)
- कार्यकारी संचालक (विपणन-सीएलआयए)
- कार्यकारी संचालक (एसबीयू-इंटरनॅशनल ऑपरेशन्स)
- कार्यकारी संचालक (कॉर्पोरेट गव्हर्नन्स/आरइजी.अनुपालन/जीजेएफ/ संपर्क)
- कार्यकारी संचालक (लेखापरीक्षण)
- कार्यकारी संचालक (कॉर्पोरेट नियोजन/नवीन प्रकल्प)
- कार्यकारी संचालक (आरटीआय/सीपीआयओ)
- कार्यकारी संचालक (पेन्शन आणि गट योजना)
-
- व्यवस्थापकीय संचालक 4
-
- कार्यकारी संचालक (कार्मिक)
- कार्यकारी संचालक (गुंतवणूक - बॅक ऑफिस)
- कार्यकारी संचालक (मार्केटिंग-बी आणि एसी)
- कार्यकारी संचालक (नवीन व्यवसाय आणि पुनर्विमा)
- कार्यकारी संचालक (निरीक्षण)
- कार्यकारी संचालक (अभियांत्रिकी)
- कार्यकारी संचालक (एचआरडी/ओडी)
- संचालक (व्यवस्थापन विकास केंद्र)
-
- व्यवस्थापकीय संचालक 1
•मुख्य दक्षता अधिकारी थेट अध्यक्षांना अहवाल देतील
31.03.2025 रोजी संघटनात्मक संरचना
| तपशील | |
|---|---|
| मध्यवर्ती कार्यालय | 1 |
| विभागीय कार्यालये | 8 |
| विभागीय कार्यालये | 113 |
| पी आणि जीएस युनिट्स | 78 |
| एसएसएस युनिट्स | 4 |
| शाखा कार्यालये | 2048 |
| उपग्रह कार्यालये | 1584 |
| मिनी ऑफिसेस | 1168 |
| एकूण | 5004 |
31.03.20254 पासून व्यवसाय लागू आहे
| (कोटीमध्ये) | विमा रक्कम/NCO (रु. कोटी) |
|---|---|
| वैयक्तिक धोरणे 26.15 |
73,09,745.00 |
| सामूहिक धोरणे (जीवन) 9.21 |
33,34,861.92 |
* स्रोत- वार्षिक अहवाल २०२४-२५ पृष्ठ क्रमांक २ आणि ३२७
31.03.2025 रोजी इतर कार्यप्रदर्शन मापदंड
| विशेष | (कोटी मध्ये रु.) |
|---|---|
| एकूण उत्पन्न | 8,81,434.07* |
| एकूण प्रीमियम उत्पन्न | 4,88,148.17 |
| पॉलिसीधारकांना पेमेंट | 4,16,354.69 |
| एकूण जीवन निधी | 47,84,941.86 |
| एकूण मालमत्ता | 56,22,929.99 |
*भागधारकांच्या खात्यातून निधी हस्तांतरण वगळता
31.03.2025 रोजीचे नवीन व्यवसाय आकडे
| धोरणे (लाखांमध्ये) | पहिल्या वर्षाचे प्रीमियम उत्पन्न (कोटीमध्ये) |
|---|---|
| संमिश्र 204.30 | 2,26,669.91 |
नवीन व्यवसाय पंतप्रधान जीवन ज्योती बीम योजना (PMJBY)
| तपशील | |
|---|---|
| जीवन | |
| 3,27,16,683 | |
पेन्शन ग्रुप व्यवसाय
01.04.2024 to 31.03.2025 पर्यंतची उपलब्धी
| तपशील | पी आणि जीएस परंपरागत |
|---|---|
| जीवांची संख्या (लाखांमध्ये) | 461.64 |
| प्रीमियम उत्पन्न (कोटीमध्ये) | 1,64,265.27 |
आंतरराष्ट्रीय ऑपरेशन्स
भारतीय आयुर्विमा महामंडळाची शाखा कार्यालये, संयुक्त उपक्रम कंपन्या आणि पूर्ण मालकीच्या उपकंपनीद्वारे 14 देशांमध्ये परदेशात कार्यरत आहे, खालीलप्रमाणे:
शाखा कार्यालये:
- फिजी शाखा
- मॉरिशस शाखा आणि
- यू.के शाखा
परदेशी उपकंपनी:
- एलआयसी (सिंगापूर) पीटीइ लिमिटेड (संपूर्ण मालकीची उपकंपनी)
- एलआयसी (आंतरराष्ट्रीय) बी.एस.सी. (सी)
- एलआयसी (नेपाळ) लि.
- एलआयसी (लंका) लि.
- एलआयसी ऑफ (बांगलादेश) लि.
- केनइंडिया अॅश्युरन्स कंपनी लिमिटेड, (इक्विटी शेअरहोल्डिंग)
भारतीय आयुर्विमा महामंडळाच्या खालील उपकंपन्या आणि सहयोगी कंपन्या भारतात कार्यरत आहेत
सहाय्यक कंपन्या:
- 1.एलआयसी पेन्शन निधि लिमिटेड (100%)
- 2.एलआयसी कार्ड्स सर्व्हिसेस लिमिटेड (100%)
सहयोगी कंपन्या:
- आयडीबआय बँक लिमिटेड (49.24 %)
- एलआयसी म्युच्युअल निधि ट्रस्टी प्रायव्हेट लिमिटेड (49%)
- एलआयसी हाऊसिंग फायनान्स लिमिटेड (45.24 %)
- एलआयसी म्युच्युअल निधि अॅसेट मॅनेजमेंट लिमिटेड (44.61%)
- आयडीबआय बँक ट्रस्टीशिप सर्व्हिसेस लिमिटेड (29.84 %)
- एलआयसीएचएफएल मालमत्ता व्यवस्थापन कंपनी लिमिटेड (5.38%)
या कंपन्यांनी आपापल्या कार्यक्षेत्रात लक्षणीय ठसा उमटवला आहे.
एलआयसी ने सर्व विभागीय आणि झोनल कार्यालयात सीपीआयओ ला ठेवून कायद्याचे पालन करण्यासाठी एक चांगली लवचिक माहिती प्रसार प्रणाली तयार केली आहे. पुढे, शाखा कार्यालये/उपग्रह कार्यालये/पी आणि जीएस युनिट्स/ऑडिट केंद्रांचे सर्व प्रभारी सएीपीआयओ म्हणून नियुक्त केले गेले आहेत. अशा प्रकारे, आरटीआय कर्मचार्यांना संस्थेच्या अंतर्गत प्रत्येक स्तरावर आणि देशाच्या कानाकोपऱ्यात स्थान दिले जाईल याची काळजी महामंडळाने घेतली आहे.
"बीमा इन्शुरन्स कॉर्पोरेशनमधील माहितीच्या अधिकाराची रचना आणि आकडेवारी (31.03.2025 रोजी)
| तपशील | |
|---|---|
| सीपीआयओ ची संख्या | 130 |
| अपीलीय अधिकाऱ्यांची संख्या | 130 |
| सीपीआयओ ची संख्या | 3722 |
| आरटीआय अर्जांची संख्या (सुरुवातीपासून 31.03.2025 पर्यंत) | 2,06,425 |
| अपीलांची संख्या (31.03.2025) | 33,582 |
| सुनावणीची संख्या (31.03.2025) | 5,333 |
2015-16 या वर्षात कॉर्पोरेशनने भारत सरकारचे आरटीआय ऑनलाइन पोर्टल स्वीकारले आहे,डीओपीटी द्वारे देशभरात विकसित केले आहे, कॉर्पोरेशनच्या सर्व कार्यालयांना एकाच प्रणाली अंतर्गत जोडले आहे. यामुळे माहिती मिळवणाऱ्यांसाठी थेट ऑनलाइन प्रवेश उपलब्ध झाला आहे.
संस्थेचे तपशील, कार्ये आणि कर्तव्ये खाली नमूद केल्याप्रमाणे आहेत:-
- बीमा इन्शुरन्स कॉर्पोरेशन कायदा, 1956 (तपशीलांसाठी येथे क्लिक करा)
(535 KB)
Thu, 12 Mar 2026 11:31:09 +0000 : पृष्ठ अंतिम अद्यतन तारीख